Categories: Uncategorized

शुभ_वार्ता: लाखो किलोमीटर अंतर कापून हिवाळी पाहुणे आपल्या भेटीसाठी जिल्ह्यात दाखल!

MH13 NEWS NEWTWORK:

यंदा सुरुवातीला रुसलेल्या पावसाळ्यामुळे कोरडेठाक पडलेले जिल्हातील बहुतांश पाणस्थळे व ओसाड रानमाळे तसेच शेतशिवारात दर वर्षी विदेशातून स्थलांतर करूनज्ञजिल्हात दाखल होणारे पाहुणे पक्ष्यांच्या आगमनाबद्दल साशंकता होती; मात्र पावसाळा अंती बरसलेल्या धुंवाधार पावसाने जिल्ह्यातील सर्व पाणवठे तुडुंब भरले आहेत शिवाय माळराने हिरवाई ने बहरली आहेत. या मुळे परदेशी पक्ष्यांना पोषक वातावरण निर्माण होऊन त्यांच्या साठी पर्वणीच उपलब्ध झाली आहे. या पोषक वातावरणाचा अंदाज घेत प्रवाशी पक्षी जिल्ह्यात येऊन दाखल होत आहेत.
विविध प्रकारच्या फ्लाय कॅचर, बी ईटर, नीळकंठ, चातक, विविध धोबी पक्षी, जलस्थानांवर वावरणारे तुतुवार, नदी सुरय, समुद्र पक्षी, मत्सयगरूड आणि नाना तऱ्हेच्या बदकांची पहिली तुकडी आॅक्टोबर महिन्यात येऊन दाखल झाल्याची नोंद पक्षी व पर्यावरण अभ्यासकांनी केली आहे.

जिल्ह्यातील शेतशिवारातील पिकांच्या गर्दीत व गवताने अच्छादित झालेल्या माळरानांवर तसेच पाणवठ्यावर युरेशियन व भारतीय नीलकंठ, चातकासह विविध फ्लाय कॅचर, पर्णवटवट्या, बी ईटर, धोबी, नदी सुरय, तुतूवार, मत्सयघार, गरूड, समुद्र पक्षी (गल्स), पाणटिवळा (गाॅडविट) परी (शाॅव्हलर), सोनुला या बदकांची पहिली तुकडी गेल्या महिन्यात येऊन दाखल झाले आहेत. सद्या जाणवत असलेल्या बेताच्या थंडीत हे विदेशी पक्षी जिल्ह्यात विखरून राहून पुढील तीन-चार महिन्यासाच्या अधिवासासाठी जम बसवत आहेत. पहिल्या लाटेत आलेले हे पक्षी सद्या एकाच ठिकाणी गर्दी न करता आपापल्या अनुकूल पाहून विविध जलस्थान व माळरानांवर विखरून राहिले आहेत.

स्थलांतरित पक्षी साधारणपणे तीन टप्प्यांत जिल्ह्यात येतात. डिसेंबर महिन्याच्या मध्यावधीपर्यंत चक्रवाक, पट्टकदंब, नाकेर (नकटा), शेंद्रया बड्डा (पोचार्ड), काणूक (टील्स), सरग्या (पिनटेल), बटवा, ससाणे (केस्ट्रल) मत्स्य गरूड, शिखरा (हाॅबी),भोवत्या, मधुबाज (मोहाळ्या बझर्ड) हे पक्षी दुसऱ्या लाटेत येऊन दाखल होतात; तर तिसऱ्या लाटेत डिसेंबर शेवटी व जानेवारी महिन्यात रोहित (फ्लेमिंगो), पट्टकदंब (बार हेडेड गूज), कलहंस (ग्रे लॅग गूज), चक्रवाक (ब्राह्मणी डक), चिखल बाड्डा (गार्गेनी), श्वेतबलाक, क्रौंच (डोमसाईल व सायबेरियन क्रेन्स), फॅलोरोप हे पक्षी जिल्ह्यात येऊन दाखल होतात.

विदेशी पक्षी सामान्यतः तीन कारणांसाठी स्थलांतर करून येतात. युरोप, दक्षिण आफ्रिका, खंडांसह सायबेरिया, अफगाणिस्तान, हिमालय या शीत प्रदेशात हिवाळ्यात हिमवृष्टी होत असते; त्यामुळे तेथील पक्षीजीवन बाधित होते. त्यांना खाद्यान्नाची तुटवडा भासू लागते.शीत प्रदेशातील हे पक्षी आपले जीवन सुसह्य करण्यासाठी भारतीय उपखंडातील विविध ठिकाणी येऊन दाखल होतात. भारतात येऊन पाहुणे म्हणून वावरत हे विदेशी पक्षी सोलापूर जिल्ह्यातील निवडक जलस्थाने व माळरानांवरील अन्नाचे भक्षण करत आपले उदर निर्वाह करून घेतात. पुढील तीन-चार महिन्यांच्या वास्तव्यानंतर परत हे पक्षी आपल्या मूळस्थानी परततात. दरवर्षी हाच क्रम अनुभवण्यास मिळतो; मात्र स्थलांतरित पक्ष्यांचे जीवनक्रम हवामानावर अवलंबून असते.

हजारो किलोमीटर अंतराचा प्रवास करून आलेले चिमुकल्या ते महाकायी स्थलांतर पक्ष्यांचे सोलापूर जिल्ह्यातील विविध पाणवठे व माळरानांवर पुढील दोन-तीन महिने संमेलन भरणार आहे; त्यामुळे यंदा जिल्ह्यातील व जिल्हा बाहेरील पक्षी निरीक्षकांना पर्वणी ठरणार आहे. दूरवरून येऊन आपल्याला हर्षोल्लास करणाऱ्या या गगनभरारींना पोषक वातावरण मिळवून देण्यासाठी निसर्ग प्रेमींनी पर्यावरणाचे समतोलन राखण्यासाठी पुढाकार घेतला पाहिजे.
@ डाॅ. अरविंद कुंभार, पक्षी व पर्यावरण अभ्यासक, अकलूज

MH13 News

Share
Published by
MH13 News

Recent Posts

देवदूत काळाच्या पडद्याआड; डॉ.नेने यांचे निधन

MH13 NEWS NETWORK - बार्शीतील प्रख्यात डॉ. भगवान नेने यांचे दीर्घ आजाराने आज रविवारी निधन झाले. मृत्यूसमयी ते 80 वर्षांचे…

9 hours ago

अन् …मुख्यमंत्री ठाकरेंनी दिला आदेश..ही खुर्ची तुमची!

MH13 NEWS NETWORK: प्रशासनातील प्रत्येक व्यक्ती मग ती कोणत्याही पदावर असो, त्याला योग्य सन्मान आणि आदर दाखविणाऱ्या मुख्यमंत्री उद्धव ठाकरे…

11 hours ago

ग्लोबल व्हिलेजच्या विद्यार्थ्यांनी घेतला 3D सिनेमाचा अनुभव

MH13 NEWS NETWORK :  कै. ब. ई. चनशेट्टी गुरुजी प्रतिष्ठान संचलित ग्लोबल व्हिलेज पब्लिक स्कूल व जुनिअर कॉलेज, बोरामणी येथील…

2 days ago

दोघा बाईक चोरट्याकडून ८ वाहने हस्तगत ; वेळापूर पोलिसांची कारवाई

MH13NEWS Network वेळापुर पोलिसांनी तिघा मोटरसायकल चोरांना पकडत त्याच्याकडून आठ मोटरसायकल जप्त केले. वेळापूर पोलीस स्टेशनचे पोलीस कर्मचारी अमोल वाघमोडे…

2 days ago

‘या’गावाच्या माजी सरपंच ‘पती-पत्नी’ची लेक ठरली पहिली महिला चार्टड अकौंटंट!

लक्ष्मण राऊत, माढा प्रतिनिधी माढ्यातील शेतकरी कुटुंबातील  माजी सरपंच राजेंद्र राऊत व सुनिता राऊत यांची लेक  कु.ज्योती राऊत हिने सी…

2 days ago

कौतुकास्पद : माढ्यातील युवकांच्या लघुपटाची थेट लंडन फेस्टीवलसाठी निवड

MH13NEWS Network माढ्या सारख्या ग्रामीण भागातील युवकांची चित्रपटसृष्टीतील क्षमता सातासमुद्रापार माढा येथील मनोज भांगे या तरुणाने दिग्दर्शित केलेल्या आणि माढ्यातील…

2 days ago